Nhìn từ Hội nghị "Những người bạn của Xy-ri"

Nhìn từ Hội nghị "Những người bạn của Xy-ri"

Ngày 28-2-2013, tại thủ đô Rô-ma, I-ta-li-a, Hội nghị “Những người bạn của Xy-ri” do 11 nước (gồm Mỹ, một số nước thuộc Liên minh châu Âu và Ả-rập) tổ chức đã kết thúc. Hội nghị ra Tuyên bố chung cam kết tiếp tục hỗ trợ cả về chính trị lẫn vật chất cho Liên minh Dân tộc Xy-ri (SNC); coi đây là biện pháp cấp thiết nhằm thay đổi cán cân sức mạnh trên thực địa, tăng cường “khả năng tự vệ” cho lực lượng này để “sớm kết thúc đổ máu ở Xy-ri”.  

Hội nghị "Những người bạn của Xy-ri" (Nguồn: AFP/TTXVN)

Tuyên bố trên đã vấp phải sự phản đối của nhiều nước, nhất là của Nga. Ngày 01-3-2013, khi đề cập đến Hội nghị “Những người bạn của Xy-ri”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Alexander Lukashevich nêu rõ: “Những quyết định được đưa ra tại Rô-ma và Thông cáo chung của Hội nghị này, cả về mặt câu chữ và tinh thần, ngữ nghĩa, đều khuyến khích lực lượng đối lập giành chính quyền bằng bạo lực, điều có thể gây ra những thiệt hại không thể lường trước cho dân thường Xy-ri”.

Xung đột giữa quân đội của Chính phủ Xy-ri và lực lượng đối lập, nòng cốt là SNC đã kéo dài hơn 20 tháng qua, làm hàng trăm ngàn người chết và bị thương, hàng trăm ngàn người phải đi tị nạn, tàn phá nặng nề đất nước này, biến Xy-ri trở thành “điểm nóng” của thế giới. Cộng đồng quốc tế, đứng đầu là Liên hợp quốc đã có rất nhiều nỗ lực để hóa giải xung đột, lập lại hòa bình cho Xy-ri, nhưng đến nay vẫn chưa thành công. Lý giải về điều này, báo Prê-tô-ri-a (Nam Phi) số tháng 2-2013 nêu rõ: xung đột ở Xy-ri không ngừng gia tăng, thảm khốc hơn do nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân chính là do Mỹ và phương Tây coi Xy-ri là địa bàn có lợi ích thiết yếu trong chiến lược toàn cầu của họ. Vì thế, họ kiên quyết buộc Tổng thống B. Át-xát – “người chống đối Mỹ” – phải ra đi; coi đây là điều kiện chính trị tiên quyết cho bất kỳ giải pháp giải quyết xung đột nào ở Xy-ri. Để thực hiện mục tiêu đó, Mỹ và phương Tây dựng “kịch bản Ly-bi”; một mặt, họ cáo buộc Chính quyền B. Át-xát là khủng bố, là kẻ gây thảm họa nhân đạo và thực hiện các biện pháp cấm vận về kinh tế, quân sự. Mặt khác, họ công nhận SNC là đại diện chính trị của Xy-ri và hậu thuẫn để SNC làm cái gọi là “Mùa Xuân Ả-rập” lật đổ Chính quyền của Tổng thống B. Át-xát. Theo thống kê gần đây, thời gian qua, Mỹ và các nước phương Tây đã cung cấp số lượng lớn vũ khí, trang thiết bị quân sự, tài chính, hậu cần, quân y, đào tạo, huấn luyện cho phe đối lập ở Xy-ri, trị giá lên đến hàng trăm triệu USD. Các nước khu vực, nhất là I-xra-en không chỉ ủng hộ SNC về chính trị, quân sự mà còn cả những công nghệ tiên tiến nhất của họ, nhằm mục tiêu mà như tờ nhật báo Jerusalem Post đã nêu là: “Bằng việc thổi bùng ngọn lửa xung đột giáo phái mà cuối cùng sẽ dẫn đến cuộc nội chiến trên diện rộng và Xy-ri sẽ bị tan rã. Đa-mát (kẻ thù lâu đời) sẽ phải quỳ gối trước I-xra-en”.

Một điểm thu hút sự chú ý của dư luận tại Hội nghị “Những người bạn của Xy-ri” là việc Ngoại trưởng Mỹ J. Ke-ri tuyên bố Mỹ sẽ viện trợ thêm cho lực lượng chống đối tại Xy-ri khoảng 60 triệu USD dưới dạng “hàng viện trợ phi sát thương”. Ông cũng kêu gọi chấm dứt ngay việc cung cấp vũ khí cho Chính phủ của Tổng thống B. Át-xát.

Theo nhiều nhà phân tích, việc Nhà Trắng thay đổi chính sách từ viện trợ gián tiếp thông qua “Nhóm hỗ trợ Xy-ri” của Bộ Tài chính Mỹ sang trực tiếp hỗ trợ cho phe đối lập ở Xy-ri là bước điều chỉnh quan trọng, nhằm đẩy nhanh việc chuyển đổi chính trị ở Xy-ri thông qua cái gọi là “chiến tranh giấu mặt”, “chiến tranh qua tay người khác” mà Mỹ đã thực hiện ở Ly-bi vừa qua. Họ cũng cảnh báo, việc cung cấp vũ khí từ bên ngoài cho các bên chiến sự ở Xy-ri chỉ đẩy đất nước này ngày càng lún sâu hơn vào cuộc nội chiến tương tàn. Và rằng, vấn đề ưu tiên hàng đầu hiện nay ở Xy-ri là phải chấm dứt bạo lực, xung đột, lập lại hòa bình, ổn định. Để làm được điều đó, giải pháp duy nhất là các bên liên quan phải dừng ngay mọi hành động quân sự, trở lại đối thoại chính trị trên tinh thần tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, lợi ích quốc gia của Xy-ri, thương lượng để tìm ra giải pháp thích hợp nhất mà các bên có thể chấp nhận được. Công việc này và quyền quyết định cuối cùng là của chính nhân dân Xy-ri.

ĐỨC ĐỒNG